โปรตีนสำหรับเส้นผม กินแบบไหนถึงจะถึงรากผมจริง
เส้นผมทำจากอะไร เคราตินคือโปรตีนชนิดไหน
เส้นผมที่พ้นหนังศีรษะขึ้นมาแล้วคือเซลล์ที่ตายแล้ว สิ่งที่เหลือเกือบทั้งเส้นคือโปรตีนโครงสร้างชื่อเคราติน ตัวเดียวกับที่อยู่ในเล็บ หน้าที่ของมันคือทนแรงดึง
เคราตินมีกรดอะมิโนชื่อซิสเตอีนอยู่มากเป็นพิเศษ ซิสเตอีนมีกำมะถันในตัว เมื่อจับกันสองตัวจะเกิดพันธะไดซัลไฟด์ เป็นหมุดยึดระหว่างสายโปรตีน ยิ่งมีหมุดมาก เส้นยิ่งเหนียว
วัตถุดิบทั้งหมดนี้ถูกใส่เข้าไปตอนที่เส้นผมถูกสร้างในรากผมเท่านั้น การกินจึงมีผลกับเส้นที่ยังไม่งอก ไม่ใช่เส้นที่อยู่บนหัววันนี้
กินโปรตีนแล้วไปถึงรากผมจริงไหม
ถึง แต่ถึงเป็นลำดับท้ายๆ เมื่อโปรตีนน้อยกว่าที่ต้องใช้ ร่างกายจะแบ่งให้สิ่งที่ขาดไม่ได้ก่อน คือเอนไซม์ ฮอร์โมน ภูมิคุ้มกัน
เส้นผมไม่ได้อยู่ในรายการนั้น ไม่มีเส้นผมก็ไม่เสียชีวิต ร่างกายจึงตัดงบส่วนนี้ก่อน และเพราะรากผมแบ่งตัวเร็วมาก ใช้วัตถุดิบสูง จึงรู้สึกถึงการถูกตัดงบก่อนที่อื่น
สัญญาณที่บอกว่าร่างกายลดงบส่วนเส้นผมไปแล้ว
- ผมร่วงมากกว่าปกติ โดยเริ่มราว 2 ถึง 3 เดือนหลังเหตุการณ์ที่กระทบร่างกาย เช่น อดอาหาร ลดน้ำหนักเร็ว ป่วยหนัก หลังคลอด
- เส้นที่ขึ้นใหม่เล็กลง ขาดง่าย ยาวช้า
ช่วงที่ทิ้งห่างสองสามเดือนนี้ทำให้คนส่วนใหญ่นึกไม่ถึง แล้วไปโทษแชมพูที่เพิ่งเปลี่ยน ถ้าผมร่วงมากเกินสามเดือน ควรพบแพทย์ เพราะสาเหตุมีมากกว่าอาหาร
อีกด้านหนึ่ง การกินเกินไม่ได้ทำให้ผมงอกเร็วขึ้นหรือหนาขึ้นกว่าที่พันธุกรรมกำหนด
กรดอะมิโนบำรุงผม ตัวไหนเกี่ยวข้องโดยตรง
โปรตีนถูกย่อยเป็นกรดอะมิโนก่อนเสมอ ร่างกายจึงไม่สนใจว่ามาจากไข่หรือถั่ว สนใจแค่ว่าได้ครบทุกตัวไหม
| กรดอะมิโน | เกี่ยวกับเส้นผมอย่างไร | ข้อควรรู้ |
|---|---|---|
| ซิสเตอีน | องค์ประกอบเด่นของเคราติน ทำให้เส้นเหนียว | ร่างกายสร้างได้เองจากเมไทโอนีน |
| เมไทโอนีน | กรดอะมิโนจำเป็น ตัวตั้งต้นของซิสเตอีน | มีมากในไข่ ปลา เนื้อสัตว์ และงา |
| ไลซีน | กรดอะมิโนจำเป็นที่เกี่ยวกับโครงสร้างเส้นผม | ข้าวและแป้งมีไลซีนต่ำ คนกินข้าวเยอะแต่กับข้าวน้อยจึงพร่อง |
| ไทโรซีน | วัตถุดิบตั้งต้นของเมลานิน เม็ดสีของเส้นผม | ร่างกายสร้างได้จากฟีนิลอะลานีน จึงขาดยาก |
ไทโรซีนกับเม็ดสี จุดที่เรื่องผมหงอกเข้ามาเกี่ยวข้อง
เมลานินถูกสร้างในเซลล์เมลาโนไซต์ที่รากผม โดยมีไทโรซีนเป็นวัตถุดิบตั้งต้น และมีเอนไซม์ไทโรซิเนสเป็นตัวเร่ง
หลายคนสรุปทันทีว่ากินไทโรซีนเยอะๆ ก็คงไม่หงอก ซึ่งไม่ใช่ ผมหงอกส่วนใหญ่เกิดจากเซลล์ต้นกำเนิดเมลาโนไซต์ลดจำนวนลงตามอายุและพันธุกรรม ไม่ใช่เพราะวัตถุดิบหมด เมื่อโรงงานผลิตสีปิดแล้ว วัตถุดิบเพิ่มก็ไม่ทำให้กลับมาเดินเครื่อง
วัตถุดิบที่พอจึงจำเป็น แต่ไม่เพียงพอ กลไกเต็มอยู่ในบทความ ผมหงอกก่อนวัยเกิดจากอะไร ส่วนความเครียดเกี่ยวตรงไหน อ่านที่ เครียดแล้วผมหงอกจริงไหม
แนวทางที่ทำงานกับรากผมที่ยังผลิตเม็ดสีอยู่ เป็นคนละทางกับการกิน เช่น เปปไทด์ชะลอหงอก My Organic ซึ่งเป็นเครื่องสำอางใช้ภายนอก ไม่ใช่ของกิน
ควรได้วันละเท่าไหร่ และกินอะไรบำรุงผมได้บ้าง
เกณฑ์สำหรับผู้ใหญ่สุขภาพดีตามค่าอ้างอิงสารอาหารที่ควรได้รับประจำวันสำหรับคนไทย พ.ศ. 2563 คือ ราว 1 กรัม ต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม ต่อวัน คนหนัก 50 กิโลกรัมจึงต้องการราว 50 กรัม คนหนัก 60 กิโลกรัมราว 60 กรัม
ผู้สูงอายุ หญิงตั้งครรภ์และให้นมบุตร และคนออกกำลังกายหนัก ใช้เกณฑ์ต่างจากนี้ ส่วนผู้ที่มีปัญหาการทำงานของไต ห้ามเพิ่มโปรตีนเอง เพราะปริมาณต่อวันอยู่ในแผนที่แพทย์วางไว้
| แหล่งโปรตีน | ปริมาณ | โปรตีนโดยประมาณ |
|---|---|---|
| ไข่ไก่ | 1 ฟอง | 6 กรัม |
| อกไก่สุก | 100 กรัม | 30 กรัม |
| ปลาสุก เช่น ปลาทู ปลานิล | 100 กรัม | 20 กรัม |
| เต้าหู้แข็ง | 100 กรัม | 8 ถึง 12 กรัม |
| นมถั่วเหลืองไม่หวาน | 200 มิลลิลิตร | 6 ถึง 7 กรัม |
| ถั่วลิสงคั่ว | ราว 30 กรัม | 7 กรัม |
เป้าหมายวันละ 60 กรัมจึงไม่ไกลอย่างที่คิด ไข่ 2 ฟองตอนเช้า ปลาหรือไก่หนึ่งชิ้นมื้อกลางวัน เต้าหู้กับถั่วมื้อเย็น ก็เกือบครบ และควรกระจายให้มีโปรตีนทุกมื้อ เพราะร่างกายไม่มีคลังเก็บกรดอะมิโนสำรองแบบที่เก็บไขมัน
เมื่อไหร่ที่อาหารเสริมจำเป็น และเมื่อไหร่ที่ไม่จำเป็น
ขอพูดตรงๆ ในฐานะเภสัชกร คนที่กินครบสามมื้อและมีเนื้อสัตว์ ไข่ หรือถั่วในมื้อเป็นปกติ ส่วนใหญ่ได้โปรตีนถึงเกณฑ์อยู่แล้ว ไม่ต้องซื้ออาหารเสริมโปรตีนมาบำรุงผม การเสริมทั้งที่ไม่ได้ขาดไม่ทำให้ผมดีขึ้น แต่เป็นรายจ่ายรายเดือนเฉยๆ
กลุ่มที่ควรใส่ใจเป็นพิเศษ คือกลุ่มที่ผมร่วงเป็นแค่อาการหนึ่งของภาพใหญ่
- ผู้สูงอายุที่เบื่ออาหาร เคี้ยวลำบาก หรือกินได้น้อยลง
- คนที่ลดน้ำหนักแบบจำกัดพลังงานมาก หรืออดมื้อบ่อย
- คนกินมังสวิรัติหรือวีแกนที่ยังไม่ได้วางแผนแหล่งโปรตีน
- ผู้ที่ฟื้นตัวจากการเจ็บป่วยหนัก ผ่าตัด หรือหลังคลอด
เวย์ คอลลาเจน ไบโอติน ต่างกันตรงไหน
เวย์สะดวก แต่ไม่เหนือกว่าไข่กับปลา ส่วนคอลลาเจนเป็นโปรตีนคนละชนิดกับเคราติน และมีกรดอะมิโนไม่ครบทุกตัว จึงใช้แทนโปรตีนหลักไม่ได้
ไบโอตินเกี่ยวข้องกับการสร้างเคราติน แต่ภาวะขาดจริงพบน้อยมาก และมีข้อควรระวังที่คนไม่ค่อยรู้ คือไบโอตินขนาดสูงรบกวนผลตรวจเลือดได้ โดยเฉพาะการตรวจไทรอยด์ ใครกินอยู่ต้องแจ้งก่อนเจาะเลือด
ที่ต้องย้ำตามกฎหมาย ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารอยู่ใต้พระราชบัญญัติอาหาร อ้างว่ารักษาหรือป้องกันโรคไม่ได้ โฆษณาที่บอกว่ากินแล้วผมกลับมาดำจึงผิดกฎหมาย
สรุปสิ่งที่โปรตีนสำหรับเส้นผมทำได้และทำไม่ได้
ทำได้ ให้รากผมมีวัตถุดิบพอที่จะสร้างเส้นผมตามศักยภาพเดิม และลดโอกาสผมร่วงจากการขาดวัตถุดิบ ทำไม่ได้ เปลี่ยนพันธุกรรม ทำให้เส้นที่ขาวแล้วกลับมาดำ หรือทำให้ผมงอกในจุดที่รากผมหายไปแล้ว
เมื่อพื้นฐานเรื่องอาหารแน่น คนที่ยังกังวลเรื่องผมหงอกค่อยดูการดูแลภายนอก เช่น เปปไทด์ Greyverse คืออะไร หรือ เปปไทด์ชะลอหงอก My Organic ซึ่งใช้แทนอาหารไม่ได้
ถ้าไม่แน่ใจว่าผมร่วงของตัวเองเกี่ยวกับการกินไหม ปรึกษาเภสัชกรที่ร้านได้ โทร 091-879-1946 · LINE @mypharma · ร้านอยู่ที่ 2/38 ซอย 4 ตำบลเหมือง อำเภอเมืองชลบุรี จังหวัดชลบุรี 20130 เปิดทุกวัน 8.00 ถึง 20.00 น. ตอบแชท 9.00 ถึง 20.00 น.